Zaman Gazetesi - Ahmet Turan Alkan (Page 97)

"Evrensel" diye bir şey yok

Sevmek veya anlamak; hangisi daha değerli diye sormak abes. Sevmek için anlamak gerekmez. Şairlere ve iflâh olmaz romantikleri sorarsanız sevmek, dünyanın en ağır, en meşakkatli işlerinden biridir, o başka. Her kitapta kendimizi okuyoruz; Sefiller'i, oniki yaşlarında, çocuklar için kısaltılmış bir kitaptan okumuştum, buna okumak denilirse tabii. Çocuklar için

Turkuaz

Kurultay

-İnsan hakları kurultayını açıyorum ve aaaçtım; yav arkadaşlar n'oolacak bu bizim durumumuz sahi? "Ben sandıktan çıktım arkadaş" diyen gelip başımıza ekşiyor. Bence bu durumu bir masaya yatıralım diyorum, şöyle enine boyuna... -Kokoreeç, taze taze abilerim kokoreeç! -Kokoreççi, çık salondan dışarı; burası Sultanahmet meydanı mı kardeşim; kim

Zaman Gazetesi

Metafizik cıvıklık

Sûretâ sanki bir "hayat tarzı" mücadelesi gibi görülebilir ama öyle mi bakalım: Çarşaf, başörtüsü, İmam-hatipli gibi kavramlar etrafındaki çekişmenin kabuğunu kazıyınca aslında öyle derin değil, satıha dair, sathî şeyleri tartıştığımızı görebiliriz. Modernite alâmetlerine kimsenin muhalefet ettiği yok. Tesettüre karşı çıkanla savunanların tüketim listesine ve tüketim taleplerine şöyle bir

Zaman Gazetesi

Ulusçular samimi, ya milliyetçiler?

Terslik, kavramın Türkçe'ye tercüme edilirken seçilen karşılığından çıkıyor; Nasyonalizm'in Türkçe karşılığı olsa olsa, bugünlerde yıldızı parlamaya başlayan "Ulusçuluk"tur. Halbuki milliyet kelimesinin kökünü teşkil eden "millet", menşe' itibariyle Kur'âni ve Arapça bir kavram. Kur'an'dan bir

Kitap Zamanı

"Ne vuruyon hemşerim; milli servet!"

Adamın utandığı şeye bakın! Başbakan imam hatipliymiş de ondan utanıyormuş; utanmak dedim de aklıma geldi. Geçenlerde araştırmacının biri Türklerle Japonlar arasındaki yakınlıkları incelerken keşfetmiş: Japonlar da Türkler gibi utanabiliyorlarmış. Utanmak utanmamaktan iyidir ama sadece utanmak yetmez, bir de nelerin utanç konusu ittihaz edildiğini araştırmalıydı! Mesela Japonlar, bir arkadaşlarının, yakınlarının veya

Turkuaz

Damıtık tebrik!

Fenerbahçe geçen hafta Galatasaray'ın sayesinde şampiyonluğunu ilan etti biliyorsunuz; "daha beter olsun" diye bedduada bulunacağım ama bu, önümüzdeki sene Şampiyonlar Ligi'nde başarılı olmaları ihtimâlini kışkırtmak anlamına gelebileceği için susuyor ve kuru bir tebrikle yetiniyorum. Alabildiğine kuru, renksiz, damıtılmış bir tebrik bu. Hani anlatırlar ya,

Zaman Gazetesi

Noblesse de robe

İhtilâl öncesi Fransası'nda iki sınıfın siyasetle uğraşmaya hakkı vardır: Asilzâdeler ve Ruhbanlar. Tahminen 24 milyon küsur olduğu tahmin edilen toplam nüfusa nisbetle bu iki imtiyazlı sınıfın sayısı, yuvarlak hesapla yarım milyonu bulmuyordu: 80 bin civarında ruhban ve dörtyüzbin civarında asîle mukabil 24 milyon ahali; avam. Mahsûs ifâdesiyle "

Zaman Gazetesi

Vurun arkadaşlar namus günüdür!

Bir bardak suda nasıl fırtına koparılabileceğine dair bıkkınlık verici bir örnekle karşı karşıyayız: Meslek lisesi mezunlarının üniversiteye hangi katsayıyla girebileceğini düzenleyen kanun tasarısı ülkeyi gerdi ve nice zamandır kararında seyreden siyasi tansiyon fırlayıverdi. Dışardan seyreden birisi, "Bu Türkler eğitime çok önem veriyorlar; küçük bir katsayı meselesi yüzünden ülke birbirine

Zaman Gazetesi

Yine bir "lügâtsizlik" meselesi

Okuyucu zaman zaman, hiç alakası yokmuş gibi göründüğü halde bu sütunlarda meselenin birdenbire lügât meselesine bağlanmasını hatırlayacaktır; bunun hayli yadırgatıcı bir izah biçimi olduğunu kabul ediyorum, belki bir nevi kaçış gibi bile yorumlanması mümkün. Yine bir lügâtsizlik meselesiyle karşı karşıyayız: Konu, meslek liseleri ama önce "lise"den ne

Zaman Gazetesi

Bile isteye yapıyorlar!

Amerika Birleşik Devletleri'nden bir "Roma" çıkmaz. "Taç giyen baş akıllanır" derler ama süper güç olmak "imparatorluk töresi"nde uygun davranışlar öğretmiyor. Gazete sayfalarına akseden fotoğraflar, standart Amerikalı şuuraltının ifrâzatıdır. Sûreta Atlantik ötesinde dünyanın en medeni ve hür kamu düzenini kurup yaşatmanın verniği,

Zaman Gazetesi

Kerkük'e bir Denktaş'tan fazlası lazım

Kerkük Vakfı'nın yayınladığı "Kardaşlık" dergisinde Ömer Öztürkmen, "Iraklı Türkmenlerin Kaderi" başlıklı yazısında önemli bir tesbitte bulunuyor, "Lider yokluğu, Iraklı Türkmenlerin en dramatik eksikliği olmuştur (...) Rauf Denktaş bir avuç insanla bir devlet kurdu ve Türkiye'yi de devletin politikasını savunmaya mecbur etti"

Zaman Gazetesi

Kaldırım işgaline son!

Bahsedeceğim şey Zaman okuyucularından belki % 95'ini ilgilendirmez, çünkü mahalli bir mesele ama bana göre kendi 21. yüzyılını inşâ etmek ödeviyle yüz yüze kalan herkesle ilgisi var. Dört gün önce beni şaşkınlıktan yumruk yemişe çeviren bir şey yaşadım: Âşinalıktan ötürü yüzgöz olduğumuz kaldırımları arşınlarken mühim bir eksiklik hissine kapıldım;

Turkuaz

Kerkedan!

-Hoşgeldiniz sayın yarışmacı; heyecanınız geçmiştir herhalde, o halde ilk sorunuz geliyor, buyrunuz, bir hukuk sorusu: "TC Anayasası'na göre hakimiyet kayıtsız şartsız kime aittir?" Seçenekleri okuyorum, A- Yüksek Hakimler Kurulu, B- Kabzımallar Derneği, C- Beşiktaş Jimnastik Kulübü, D- Millet-Valla bilmem ki ne desem; A şıkkı galiba,-Emin

Zaman Gazetesi

Efendimiz (*)

Şairin keşfi nefîs; diyor ki: Muhammed (sas) beşerdir ama her beşer gibi değil; taşlar arasındaki yakut ne ise öyledir... Efendimiz'in beşer tarafını keşfetmek ve anlamak O'nun vasıtasıyla ve O'ndan sadır olan haberleri doğru değerlendirmek için şart. Kendine has tabiriyle "Ene mislikum beşerun"

Zaman Gazetesi

Mangal ve uzuneşek

Eğer trafik polisi, o mâlum "görevini yapan memur" edâsıyla benden ehliyet-ruhsat isteyip ceza yazmaya yeltenseydi ona şöyle seslenecektim, -Siz benim kim olduğumu biliyor musunuz? Polis bir an, "baltayı taşa mı vurduk yoksa" diye durakladıktan sonra tanımadığına kanaat getirip, "Yoo, bilmiyorum ama bu size işlem yapmamı

Zaman Gazetesi

Rumlar Türklerden korkuyor mu?

Meselenin çok başka bir boyutuna, empatik hassa kullanarak ulaşmaya çabalayalım; Rumların dörtte üçü hayır oyu kullandı. Çok sert ve mânidar bir ekseriyet bu: Dörtte üç 'hayır'ın içine nefret de gizlenebilir. 'Türklere değil, âdil olmayan bir anlaşmaya hayır dedik' açıklaması neyi değiştirir? Kıbrıs Türklerinin % 65'

Turkuaz

Yapan Türkoğlu Türk'tür

Bir hanım okuyucu, çoğumuzun farkında olmadan alışkanlık haline getirdiği tuhaf şeylerin listesini yapmış; mektubun başında şöyle diyor: "Yabancı bir ülkede yabancılık hissine kapılıp da konuşup dertleşecek birini aradığınızda, karşıma bir Türk çıksa da sağdan soldan yârenlik etsek diye etrafınıza bakındığınızda işinizi kolaylaştıracak kriterler nelerdir?" Fiziki alâmetleriyle bir Türk&

Zaman Gazetesi

Meded Hamza'ya kaldı!

Milli Eğitim Bakanlığı, bundan böyle Shakespeare isminin ders kitaplarına 'Şekspir' diye yazılmasını uygun görmüş; problem şurada, 'Şekispir' okunuşunu tercih edenler bu durumda yanlış yapmış mı olacak? Mesele Einstein'i 'Aynştayn' yazmakla bitmez ki, 'Ayınşıtayn' telaffuzu da yaygındır bizde; ee? Bana pek

Zaman Gazetesi

Milletinden ümit kesmiş bir milliyetçilik

Tarihinde ilk defa bugün Kıbrıs meselesi hakkında Kıbrıs Türklüğünün fikri soruluyor. Bence hükümetin Annan Planı ile ilgili görüşmeler esnasında takındığı en müsbet tutum, (iyi veya kötü, ihanet veya kahramanlık her neyse) planı Kıbrıs Türklüğünün kanaatine sunmasıdır. Hiç dikkat ettik mi; bugüne kadar Kıbrıs meselesi Türkiye'nin jeopolitik menfaatleri açısından

Zaman Gazetesi

Kıbrıs'a evet ama AB'ye hayır

Annan Planı aracılığı ile Kıbrıs meselesinde çözüm için yapıcı adımlar atılmasını, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılmasının önşartı gibi takdim edenleri anlamak zor değil: "Kıbrıs çözülmeden AB'ye giremezsiniz" dayatmasında bulunanların kendince hesabı vardı; AB'nin yöneticileri, bizi "havuç ve sopa" arasında

Zaman Gazetesi

Lafoloji!

İlber Ortaylı, aylık Kılavuz dergisine "okunası ve döne döne düşünülesi" bir beyanat vermiş. "Eğitim şart azizim" meselesi etrafında dururken ilginç şeyler söylüyor: "Maarifin hali çok kötü. Saçma sapan işlerle uğraşılıyor. En son bu sekiz yıllık eğitim. Tam bir katakulli. İnkılapçılık oynuyoruz derken memleketi rezil ediyorsun.

Turkuaz

Her kurtarıcı böyle yaparsa!..

Şanlıurfa'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 84. yıldönümü törenleri, her sene olduğu gibi yine stadyumda düzenlenen temsili törenlerle idrak edildi. Habere göre o pek sevdiğimiz temsili canlandırma esnasında Fransız askerlerini canlandıran talihsiz aktör arkadaşlara, milli kuvvetleri temsil eden talihli aktör arkadaşlar, "hamiyyet"i vataniyye ve gayz"ı

Zaman Gazetesi

Dur ve kamûsa dön!

Evetçilerle hayırcılar arasında neredeyse dünyalar var; vatana ihanetle veya dünya ile hemâhenk olmak, mânâ itibariyle iki ayrı âlem; insan, yaradılışı itibariyle aynı şeye baktığında onda farklı şeyler gören bir zihin zenginliği sergileyebilen bir mahlûk; bir dereceye kadar tabii de, nedir o derece? İçtihatlar, itikadlar tartışılabilir, eşyayı aslına sadakatle tesbit eden

Zaman Gazetesi

Teşekkürler Kerim Balcı!

Zaman gazetesinin Kudüs muhabiri Kerim Balcı, iki hafta kadar önce köşesinde, "Şeyh Yasin için yazılası on yazı" başlıklı bir makale kaleme aldı; ardından bu yazıya gelen menfi tepkilere cevaben, "Bitmeyen yazı" başlığı ile iki yazı daha yayınladı. Özellikle ilk yazının, Filistin meselesi hakkında bugüne kadar Türk

Zaman Gazetesi

"Oğlumun partisi!"

İşin doğrusu, önümüzdeki iki haftalık süreçte Kıbrıs Türkleri'nin kendi gelecekleri hakkında fikir bildirme hakkına müdahale etmemek, onların sâlim bir zihinle referandum sandığına gitmelerine yardımcı olmaktır ama böyle bir nezaket gösterisi, son asırda geliştirebildiğimiz siyasi kültür birikimi açısından büyük iyimserlik sayılmalıdır; hele hele referandumda oylanacak mesele bu derecede abartılı