Ahmet Turan Alkan - Ahmet Turan Alkan (Page 140)

Pigou'nun düşündürdükleri

Evvela iktisat teorisiyle uğraşanlardan özür dilemem gerekiyor; iktisatla ve iktisat teorisiyle ilgim, lisans seviyesinden ibarettir ve aradan geçen yılları hesaba katınca bu bilgi seviyesinin haylice tazelenmesi gerektiği de aşikardır. Kavram ve anlam hatası yaparsam amatörlük hevesime verilmelidir. Geçenlerde bir iktisatçı arkadaşla başörtüsü meselesini konuşuyorduk. Başörtüsü konusunda anlaşılmaz bir inat mevziini

Zaman Gazetesi

Teknik başbakan

Kemal Derviş'i ne kadar tanıyoruz; belki hiç! Eşinin Amerikalı olduğunu bile Türk kamuoyu yeni öğrendi. Birkaç yakın arkadaşı dışında fikri ve şahsi kariyerinin hikayesini bilen yok. Yaygın inanışa göre başına "devlet kuşu" konduğu muhakkak. Kendi hayatiyetini sürdürme kabiliyeti dumura uğrayan Türk siyasi hayatının tepesine paraşütle indirildi.

Zaman Gazetesi

Özal'ın ruhundan istimdat

Ufkumuz ne kadar daraldı; görüş mesafemiz ne kadar kısaldı. Daha on yıl önce "Adriyatik'ten Çin Denizi'ne kadar" uzanan bir coğrafyada birinci sınıf aktör haline gelmeyi tasarlıyor ve buna inanıyorduk; sonraki yıllarda bu klişeyi kendi elimizle karikatür malzemesi haline getirdik. "Ne haddimize?" diye

Zaman Gazetesi

Arslanlı yolun filozofu!

Bir spor yazarı, Gençlik Haftası münasebetiyle Spor Bakanı'yla birlikte Anıtkabir ziyaretinde bulunmuş... Arslanlı yolun çim zeminine geniş aralıklarla döşenen taş kaplama satıhta yürürken hemen herkesin tökezlememek için başını yere eğmek zorunda kaldığını fark etmiş. "Evvela, Mustafa Kemal gibi bir atası olan gururlu bir milletin neden başı aşağıda

Zaman Gazetesi

Oyumun rengi kırmızı

Avrupa Günü dolayısıyla Cumhurbaşkanı'nın Çankaya Köşkü'nde AB üyesi ülkelerin büyükelçilerine verdiği yemekte AB'nin Ankara temsilcisi Karen Fogg'un, "Üyelik için gereken şartlardan biri de bazı konularda egemenliği AB ile paylaşmak; bu meseleye nasıl bakıyorsunuz?" şeklindeki sorusuna Sayın Sezer şu ilginç cevabı

Aksiyon Dergisi

Devletin "fahîm, müstakîm, emin, mekîn, metîn" adam ihtiyacı

"Bana beyefendi diyemezsin; sayın valim diyeceksin" cümlesini hatırlıyorsunuz değil mi? "Sayın vali" velev ki baştan sona haklı olsun, bürokrasideki kartvizitini öyle bir heybet ve öfkeyle seslendiriyor ki dağlar dayanmaz; nerde kaldı ki ona, akademik hiyerarşide zurnanın son deliği mevkiindeki bir yardımcı doçent mukavemet edebilsin? Hayır, burası,

Zaman Gazetesi

Annem annem

Anneler Günü, şu Hürriyet gazetesinin batıdan ithal ettiği en tatlı fikirdir; hediyelik eşya tüketimini kırbaçlaması, anne-evlat ilişkisini nesneleştirmesi gibi tenkidlere artık aldırış etmiyorum. Bir evladın annesine hediye alması, anne için dünyanın en büyük nimetlerinden biri olsa gerektir ve ne yazık ki biz evlatlar, annemize bir şey hediye ettiğimiz son günün,

Zaman Gazetesi

Fitne!

Kadın meselesi ateşten gömlek; meseleyi televizyonda tartışmak, saatler boyunca birbirinin sözünü kesen tartışmacıların ve uzmanların konuyu çözeceği anlamına gelmiyor. Kameraların şehâdetinde yapılan her tartışma bir otopsi; meseleyi böyle bir vasatta ancak "cerh" etmek mümkün. Otopsi kelimesinin eski Türkçe'de fevkalâde isabetli bir karşılığı var: Teşrih! Teşrih, "

Zaman Gazetesi

Devleti yeniden tarif etmek

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, en kestirme hesapla bin yıllık bir devlet geleneğinin "doğrultusunda değil ama şüphesiz bu geleneğin" ışığında kuruldu. Cumhuriyetin bânileri, devlet nedir bilmeyen ve meseleyle bir emrivaki tarzında karşılaşmış insanlar değildiler; hepsi de son Osmanlı hükümetinin bürokratları idiler ve şüphesiz Osmanlı devlet felsefesinin "devlet"i

Zaman Gazetesi

"Cast of charakter"

Kartal Özel Tip Cezaevi bir devrin sonunu mu temsil ediyor? Vaktiyle İmralı Adası'nın Türk siyasetinde oynadığı rolü sanki bu defa Kartal Cezaevi üstlenmiş gibi; bizde siyasi tasfiyelerin emeklilik veya onurlu istifa ile nihayetlenmek yerine İmralı, Mamak veya Kartal gibi adreslerde sonuçlanması siyaset üslûbumuzdaki sakatlığı da işaretlemekte. Nice zamandır

Zaman Gazetesi

Ölüme ve şiddete değil; hayata ve barışa

Bir grup Çeçen teröristin propaganda maksadıyla otel basması, eskiden solcu oldukları rivayet edilen bir kısım basın mensubunun yürek yanığını âşikâr eden bir turnosol kâğıdı vazifesi gördü. Hemen en alaycı ve kindar gülücüklerini takınarak içlerindeki ukdeyi istifrâ ettiler. Bu, çok basit bir mantık terazileme gayretiydi: "Sol terör varsa sağ terör

Aksiyon Dergisi

"Sual soran" bir kitap ve yazarına dair

Kitaplar kaça ayrılır; cevap muhtelif ama bence "sual soranlar ve cevap verenler" diye kabaca ikiye ayırmak mümkün galiba. Sual soran kitaplar, nihai sahibinin eline ulaştığında iktisâdî bakımdan imâlatsatıştüketim çemberini tamamlamayan cinsi teşkil ediyorlar; kitaptaki suale muhatap olduğu andan itibaren okuyucu, "tüketici" kimliğinden sıyrılarak imâlat

Zaman Gazetesi

"Elim yok!"

Çocuklar ki, bazı konularda zâlimdir; ama onlar bile oyun esnasında usanç getirdiklerinde ya, "elim yok" deyip kendilerini etkisizleştirmek ihtiyacını hissederler ya da "al kardeşim, ver kardeşim / ben yoruldum sen oyna" diyerek dinlenme haklarını kullanırlar. İnsanın bazen "ben yoruldum sen oyna" diyesi geliyor. Bugün 23

Zaman Gazetesi

Çağdaşlaşmak favori; sürprizleri bilmem!

Tarih, Leviathan'ın kendi rızasıyla küçülmeyeceğini ve ceberrutluğundan insana saygı noktasına doğru değişmeyeceğini anlatıyor. Leviathan'ın kanunu budur: Tebâ, devletin tabiatını (üslûbu, sistemi, hareket tarzını, felsefesini) değiştirmesini isteyemez! Siyasi hayatı görünürde o meşhur iki kanun (Siyasi Partiler ve Seçim Kanunu) tıkıyor; siyasetten ekmek yiyenler düzenden memnun. Fakat asıl

Zaman Gazetesi

Leviathan kendini değiştirebilir mi?

Kemal Derviş programını nihayet açıkladı; bu programın "Kemal Derviş'in programı" adıyla nitelenmesi için yeterince sebep var: Toplantıda hükümetten kimse yoktu, bütün kanalların naklen yayınladığı basın toplantısına TRT ilgi göstermedi ve nihayet bu program, mevcut hükümetin kendi rızasıyla desteklemeyeceği kadar radikal tedbirler ihtiva ediyor. "Radikal"

Zaman Gazetesi

"Mene, tekel, feres!"(*)

Küçük esnafla büyük esnaf tepkisi arasındaki farktan öğretici dersler çıkıyor; küçük esnaf öfkesini anında sokağa aksettirip var gücüyle bağırırken sermaye yapısının kırılganlığını, siyasi sistemle ilişki kurmakta acemiliğini ve "orta direk" diye adlandırılmak için daha hayli ekmek yemesi gerektiğini gösterdi; üstelik, giriştikleri eylemler kolaylıkla provoke edilebildi. Davulla zurnayla haber

Aksiyon Dergisi

"Dünya bir tek Türkiye değil"

Sulugöz takımından değilimdir; metânetten değil, belki yeterince hassas olamadığım için bu insânî haslet bende zayıf kalmıştır ama geçen haftaki Aksiyon'da yayınlanan o resmi görünce ağlamanın sınırından döndüm desem yeridir: Altyazıya hâcet bırakmayan, kendini anlatan fotoğraflardandı. Onuncu sayfada, Ebru Nida Bilici'nin başörtüsüyle ilgili haberinin ortasına âdeta paslı

Zaman Gazetesi

Sen ne imişsin Dünya Bankası?

Gazetelerden birinde ilginç bir haber dikkatimi çekti; hayli yüksek rütbeli kamu görevlilerinden birinin kızı Dünya Bankası'nda çalışıyormuş. Dünya Bankası Türkiye Temsilciliği'nin dış ilişkiler bölümünde görevli olan bu hanım aynı zamanda bankanın başkan yardımcısının da sağ kolu mevkiinde imiş. Bu haberi okuyunca, hükümette halen bakan olarak görev

Zaman Gazetesi

Esnaf öfkesinin hatırlattıkları

Küçük esnafın, diğer sektörlerde görülmeyen bir öfke refleksiyle sokaklara dökülmesinin anlamı ne olabilir? Memurlar da, gitgide dibe vuran bir hayal gücünün kısır ilhâmıyla küçük tiyatro gösterileri yapmıyor değiller; ama Türkiye'de memuriyetin maaş azlığı yanında ömür boyu sosyal haklar garantisi anlamına geldiğini herkes bilir. Devlet memurunu süründürür de öldürmeye

Zaman Gazetesi

Geleceğe "iltica" etmek

Kriz, zahirî mi gerçek mi? Bazıları, "Türkiye'nin iktisâdi göstergeleri ile 21 Şubat'ta patlayan kriz arasında doğrudan ilişki yok" derken bazı gözlemciler, krizin muhtemelen mayıs-haziran aylarından şubata doğru öne alındığını ileri sürüyorlar. Öyleyse bu krizin kontrollü biçimde "patlatıldığı" tezini ciddiye almak için yeterince

Aksiyon Dergisi

Türkçe'nin altın zamanları, Falih Rıfkı Bey ve Taymis kıyıları

Falih Rıfkı Atay, kuruluş yıllarının gözde gazetecilerinden biridir ve bu yanıyla "köşk"e yakın gazeteci neslinin de ecdâdı sayılır. 1894 İstanbul doğumludur. Gençlik dönemine raslayan İttihat ve Terakki yıllarında, Bahriye Nezareti bünyesinde hususi kalem müdür muavinliği görevinde bulunması(1917), onun kariyer çizgisini de büyük ölçüde tayin etmiş gibidir.

Zaman Gazetesi

Avrupa'da güzel şeyler de oluyor!

Geçen hafta sonu Almanya'nın Stuttgart şehrinde dostlar arasında idim. Türkiye'den Almanya'nın nasıl göründüğü herkesin mâlumu; ama Stuttgart'tan Türkiye'ye bakmak bambaşka bir tecrübe idi. Hariçten bakıldığında Almanya'daki Türkler (vatandaşlarımız diyemiyorum; çünkü Türkler arasında Alman vatandaşlığına geçmek, giderek güçlenen bir

Zaman Gazetesi

Türkler 'millet' oldular mı?

"Değeri bilinerek işlense, yetişen nesillere havası teneffüs ettirilse, Çanakkale Savaşı bir kalabalığı millet yapar."; Mehmet Niyazi Özdemir Ağabeyimiz geçen haftaki yazısına bu cümleyle başlamıştı. Bir kalabalığın millet haline gelmesi meselesini bugüne kadar lâyıkınca düşünmeden ve irdelemeden, olmuş-bitmiş bir vâkâ (veri) olarak kabuldeki aceleciliğin sonuçlarıyla yüz yüzeyiz bugün. Türkiye

Zaman Gazetesi

Fatih'ten Fatih'e üniversite kavramı

Muhal ihtimal fakat diyelim ki YÖK tarafından imlâya gelmezse kapatılacağı tehdidine uğrayan Fatih değil de, Galatasaray veya Yeditepe Üniversitesi olsaydı yine aynı şeyleri yazar mıydım faraziyesini ciddiye aldım; enikonu düşündüm. Birinci tekil şahıs sigasıyla dürüstlük isbâtına girişmek beyhûde gayrettir. Üniversite problemi üzerine yazdıklarımı gözden geçirdim ve böyle bir tenkide hakkım

Zaman Gazetesi

Kelimelere ihanetin bedeli bu!

70'li yılların ortalarından beri ömrümüz iktisadi ve siyasi buhranlarla geçti; çeyrek asırdan beridir bir kriz istikrarı yaşıyoruz. Eğer "yönetilmiş" olsaydı çeyrek asırda Türk ekonomisi, hiç mübalağasız ilk on listesine girebilirdi. 25 senedir süren iktisadi başarısızlıkları talihsizlik veya tesadüfle açıklayamayız. İyimser bakışla bunun adı beceriksizliktir; kötümser açıdan